De DINO in ons brein...
- Lies Janssens
- 10 dec 2025
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 19 dec 2025
Waarom...
... reageren we soms heel kortaf / bot?
... hebben we een black out?
... blokkeren we en kunnen we plots niet meer helder nadenken?
... zeg je soms dingen waar je achteraf spijt van hebt?
... heb je de neiging om gelijk in weerstand te gaan of je te verdedigen?
... voel je je soms snel aangevallen?
... reageer je heel bos of net heel emotioneel?
Dat is eigenlijk allemaal de schuld van ons reptielenbrein... of dus ook wel de dinosaurus in ons!
Wat als je brein een schip was...
dan hadden we een matroos, een stuurman en een kapitein.
je reptielenbrein = de matroos in het kraaiennest.
ons meest oude brein. Hier zitten onze overlevings- en basisinstincten - Fight, Flight, Freeze & Fawn
reageert snel en automatisch op gevaar.
het DENKT NIET NA!!! het reageert gewoon. Dit is jouw DINOSAURUS
je zoogdierenbrein = de stuurman
hier zitten onze gevoelens, emoties, sociale verbinding.
dit deel bepaalt hoe je emotioneel reageert op wat de matroos meldt. De stuurman voelt angst, boosheid of blijheid en stuurt het schip (of jou dus ;-)) op basis van emoties.
je menselijk brein = het logboek en de kapitein
denken, plannen, organiseren, verbeelding, creativiteit, reflecteren, redeneren, logisch nadenken, leren, taal.
hier worden beslissingen bewust genomen op basis van kennis en ervaring.
De kapitein houdt in het logboek bij wat er gebeurt en leert hiervan, zodat we volgende keer beter kunnen handelen. In het logboek staat dus wat de matroos zag én de stuurman deed. Volgende keer handelen we dan nog wijzer.
Wat gebeurt er in ons brein bij problemen / 'gevaar'?
... de matroos in het kraainest (je dino brein) ziet het gevaar en slaat alarm. Je DINO brein reageert automatisch, zonder nadenken en je lichaam reageert met stressreactie en maakt zich klaar voor FIGHT - FLIGHT - FREEZE - FAWN
... de stuurman (je emotionele brein) hoort het alarm en reageert met gevoelens: angst, boosheid, verdriet of paniek. Als je stress te hoog is, neemt de stuurman het roer volledig over. Dan kan je heftig reageren: roepen, huilen, dichtklappen... zonder dat je dat echt wil. Je hebt daar geen invloed op.
... én je logboek? Dat slaat toe.... Je kan even niet helder nadenken, want de matroos en de stuurman maken zoveel lawaai, dat de kapitein (jouw verstand) ze niet meer hoort.
Even naar een concreet voorbeeld....
Iemand die dicht bij je staat - je partner, je moeder / vader, je zus / broer) - spreekt je aan. Je hebt iets niet goed gedaan en die persoon is heel teleurgesteld in jou. Dat zie je aan heel zijn/haar houding en dat voel je aan de toon waarop het gezegd wordt.
De matroos
... “GEVAAR! ERROR! PROBLEEM!”
... je lichaam schiet in stress: je hart gaat sneller kloppen, je kaken en nek/schouder spannen zich op, je ademhaling stokt, je voelt een steek van ongemak.
De stuurman
... Emoties komen op “Oh... die is boos op mij?! Ik heb die teleurgesteld?! Dit mag niet gebeuren!.... Ik heb dit toch niet gedaan? Dit is toch niet eerlijk?! En weet die wel wat ik allemaal wel ... "
... Emoties razen door je hoofd....
... de stuurman stuurt richting verdediging / weerstand of juist terugtrekken. Je reageert heel heftig en boos, je verheft je stem... of je gaat net heel emotioneel reageren, huilen... of je klapt helemaal toe en er komt geen woord meer uit je mond....
De kapitein en het logboek
... het logboek valt toe
... de kapitein (jouw denkende brein) krijgt niet meteen de kans om rustig te kijken: “wat is er werkelijk aan de hand? Klopt dit wel? Kan ik er ook anders naar kijken? Kan ik er iets uit leren? Misschien is het allemaal niet zo erg?"
=> Neen, tis chaos op het dek!!
Pas wanneer je terug op rust bent, zakt het alarm van matroos en stuurman én gaat jouw logboek weer open.... dan kan je helder nadenken: “ok, dit is feedback, ik kan dit oplossen. Wat is precies het probleem en wat hebben we nodig om dit recht te zetten?”
